از هر چه كه در گذشته تحقّق يافته است ، گسيخته مىشود و هيچ كارى در بارهء آن نمىتواند انجام بدهد ، تا از خدا يارى بطلبد . انسان امروز از كردارها و گفتارهاى زشت در گذشته پشيمان مىشود و توبه مىكند و براى حصول اين پشيمانى و توبه مىتواند از خداوند سبحان استعانت بجويد و يارى بطلبد - گر خطا گفتيم اصلاحش تو كن مصلحى تو اى تو سلطان سخن كيميا دارى كه تبديلش كنى گر چه جوى خون بود نيلش كنى اين چنين ميناگريها كار تست وين چنين اكسيرها ز اسرار تست مولوى لذا بايد گفت : منظور أمير المؤمنين عليه السّلام از « خدا را سپاس مىگزاريم به آنچه كه واقع شده است » اينست كه همهء مشيّتهاى بالغهء خداوندى كه براى جريان موجودات در گذشته تحقّق يافته است خير محض بوده و آنچه را كه ما از اعمال نيك با توفيقات و عنايات تكوينى و تشريعى ربّانى انجام داده‌ايم ، همهء آنها هم وابسته به آن خير محض بوده است ، لذا حمد و سپاس وظيفهء ما است در بارهء هر دو نوع خير كه در گذشته تحقّق يافته است . البتّه معلوم است همان گونه كه مشيّتهاى بالغهء خداوندى در گذشته جريان موجودات را بر مبناى خير محض انجام داده است ، در آينده نيز مستند به خير محض خواهد بود و لذا هم اكنون از اين جهت بايد سپاسگزار خدا باشيم . آنچه كه عامل تفاوت گذشته با آينده است ، كردارها و گفتارها و نيّتها و هدفگيرىهاى ما در آينده است كه نمىدانيم آيا از روى هوى و هوس انجام خواهند يافت و يا مستند به عقل و وجدان و به انگيزگى لزوم عمل به دستورات خداوندى خواهند بود ، لذا براى آنچه كه در آينده تحقّق خواهد يافت ، همه گونه يارى طلبيدن و استمداد از بارگاه ربوبى لازم است . 4 ، 5 - و نسأله المعافاة فى الأديان ، كما نسأله المعافاة فى الأبدان ( و از آن خداوند سبحان عافيت در اديان را مسألت مىداريم همان گونه كه عافيت